എല്ലാ വർഷവും മെയ് 8-നാണ് ലോക റെഡ് ക്രോസ്സ് ദിനം (World Red Cross and Red Crescent Day) ആചരിക്കുന്നത്. ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ജീൻ ഹെൻറി ഡ്യൂനാന്റിന്റെ (Jean Henry Dunant) ജന്മദിനമാണ് ലോകമെമ്പാടും റെഡ് ക്രോസ്സ് ദിനമായി ആചരിക്കുന്നത്.

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഒരു വലിയ സന്നദ്ധ ജീവകാരുണ്യ പ്രസ്ഥാനമാണ് റെഡ് ക്രോസ്സ്. യുദ്ധങ്ങൾ, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ, പകർച്ചവ്യാധികൾ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ മനുഷ്യജീവൻ രക്ഷിക്കുക, അവരുടെ ദുരിതങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ജാതി, മതം, രാഷ്ട്രം, രാഷ്ട്രീയ ചിന്താഗതി എന്നിവയൊന്നും നോക്കാതെ തികച്ചും നിഷ്പക്ഷമായാണ് ഈ സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

റെഡ് ക്രോസ്സ് ഉണ്ടായതിന് പിന്നിലെ കഥ

ഒരു വലിയ യുദ്ധഭൂമിയിലെ ഹൃദയഭേദകമായ കാഴ്ചയിൽ നിന്നാണ് റെഡ് ക്രോസ്സിന്റെ തുടക്കം.

• സോൽഫെറിനോയിലെ യുദ്ധം: 1859-ൽ ഇറ്റലിയിലെ സോൽഫെറിനോ (Solferino) എന്ന സ്ഥലത്ത് ഫ്രഞ്ച്-സാർഡീനിയൻ സൈന്യവും ഓസ്ട്രിയൻ സൈന്യവും തമ്മിൽ അതികഠിനമായ ഒരു യുദ്ധം നടന്നു. ഒരു ദിവസത്തെ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഏകദേശം 40,000-ത്തോളം സൈനികർ മരിക്കുകയോ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയോ ചെയ്തു.
• ഹെൻറി ഡ്യൂനാന്റിന്റെ വരവ്: സ്വിറ്റ്സർലൻഡുകാരനായ ജീൻ ഹെൻറി ഡ്യൂനാന്റ് എന്നൊരു ബിസിനസ്സുകാരൻ തന്റെ ഒരു ആവശ്യത്തിനായി ആ വഴി യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. യുദ്ധഭൂമിയിലെ കാഴ്ച അദ്ദേഹത്തെ ഞെട്ടിച്ചു. കൈയും കാലും നഷ്ടപ്പെട്ട്, ചോരയൊലിച്ച് അനേകം സൈനികർ അവിടെ കിടന്നു പിടയുകയായിരുന്നു. അവർക്ക് യാതൊരുവിധ വൈദ്യസഹായവും ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.
• സ്നേഹത്തിന്റെ ഇടപെടൽ: ഈ കാഴ്ച കണ്ട് മനംനൊന്ത അദ്ദേഹം തന്റെ യാത്ര ഉപേക്ഷിച്ചു. അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും മറ്റ് നാട്ടുകാരെയും അദ്ദേഹം വിളിച്ചുകൂട്ടി. പരിക്കേറ്റ സൈനികർ ഏത് പക്ഷത്തുള്ളവരാണെന്ന് നോക്കാതെ എല്ലാവർക്കും അവർ വെള്ളവും ഭക്ഷണവും മരുന്നും നൽകി ശുശ്രൂഷിച്ചു.
• പുസ്തകവും പ്രസ്ഥാനവും: സ്വന്തം നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷവും ആ കാഴ്ചകൾ അദ്ദേഹത്തെ വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ‘എ മെമ്മറി ഓഫ് സോൽഫെറിനോ’ (A Memory of Solferino) എന്നൊരു പുസ്തകം എഴുതി. യുദ്ധത്തിൽ പരിക്കേൽക്കുന്നവരെ സഹായിക്കാൻ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും പരിശീലനം ലഭിച്ച സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു സംഘടന വേണമെന്ന് അദ്ദേഹം അതിൽ നിർദ്ദേശിച്ചു. ഈ ആശയത്തിൽ നിന്നാണ് 1863-ൽ റെഡ് ക്രോസ്സ് രൂപംകൊണ്ടത്.

ഈ മഹത്തായ പ്രവർത്തനത്തിന് 1901-ൽ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ഹെൻറി ഡ്യൂനാന്റിന് ലഭിച്ചു. ഇന്ന് ലോകത്തിലെ മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും റെഡ് ക്രോസ്സിന്റെയോ റെഡ് ക്രസന്റിന്റെയോ ശാഖകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ദുരന്തമുഖങ്ങളിൽ ഒരു വെളുത്ത പ്രതലത്തിൽ ചുവന്ന കുരിശ് (Red Cross) അടയാളമുള്ള വാഹനം കാണുമ്പോൾ ആളുകൾക്ക് അതൊരു വലിയ ആശ്വാസമാണ്.